Słomiróg

Słomiróg

Na mapach: 49°59′N 20°11′E
Ludność: 531 (stan na 31.12.2018)
Powierzchnia: 127 ha

Sołtys: Katarzyna Musiał
Kontakt: tel. 500 331 587
Dzielnicowy: asp. Zbigniew Dyjach, tel. 668 062 903
Komisariat Policji w Niepołomicach
tel. 12 281 41 11

Położenie
Słomiróg leży na południowym skraju centralnej partii zachodniej części Kotliny Sandomierskiej, w mezoregionie Wysoczyzny Wielicko-Gdowskiej, w miejscu, w którym przechodzi ona w Zatokę Gdowską. Wieś ma charakter wielodrożnicy, ale tworzącej ścisłe skupisko domów i zagród przy trzech drogach. Jedna z nich przebiega wzdłuż całej wsi i łączy Zagórze z Bodzanowem. Słomiróg słynie z dużej liczby drewnianych domów o tradycyjnej dla tych okolic architekturze. Domy były budowane na zrąb, często nie oszalowane, z szerokimi okapami, podpartymi wysuniętymi na zewnątrz belkami sufitowymi. Widoczne na zewnątrz bierwiona uszczelnione były gliną, malowaną na różne kolory, najczęściej na niebiesko, co w krajobrazie wsi tworzyło rodzaj barwnej mozaiki. Obecnie są jeszcze cztery domy w paski.

Historia
Nazwa wsi jest trudna do wyjaśnienia. Nie jest związana z żadnym słowiańskim czy średniowiecznym imieniem czy przydomkiem. W dokumentach historycznych notowano różne jej warianty, m.in. Slomirog (lata 1470-1480), Złomirog (1581 r.), Złomirogi (1680 r.). Pierwsza wiarygodna informacja o wsi pochodzi z końca XIII w. Przywilej biskupa krakowskiego Pawła z Przemiankowa, mówiący o ugodzie między Piotrem, proboszczem z Bodzanowa a klasztorem w Staniątkach, wystawiony w 1281 r. dotyczył m.in. Zagórza, Podłęża, Zakrzowa, ale także Słomiroga i kilku innych wsi. Klasztor w Staniątkach utracił te ziemie w 1945 r., kiedy to zostały one uwłaszczone przez państwo. U schyłku XIX w. wieś Słomiróg liczyła ok. 40 domów. Pierwszym wójtem był Karol Jachimczak, poważany i dość przebiegły gospodarz z 40-morgówki. Jego zasługą było zdobycie tzw. pastwisk w Staniątkach. Po pewnym czasie, gdy przestano wypasania bydła, podzielono je między większych gospodarzy, a następnie uwłaszczono. Na przełomie XIX i XX wieku wójtami byli Andrzej Jachimczak, najmłodszy syn drugiego wójta Karola, Jan Pieprzyca i Józef Augustynek – aż do 1935 r., kiedy to Rada Gminna Słomiroga wraz z wójtem Augustynkiem wyrazili zgodę na likwidację samodzielnej jednostki, włączając wieś do Zagórza. Pierwszym sołtysem gromady Zagórze – Słomiróg został Franciszek Klima z Zagórza. Taki stan utrzymał się do 1945 r. Dużo mienia wiejskiego zostało przygrodzone do parcel sąsiadujących rolników. Za wójta Jana Pieprzycy próbowano przywrócić stan faktyczny. Takim mieniem stała się parcela zakupiona od Wojciecha Szeląga w 1911 r., zakontraktowana jako Fundusz Szkoły Ludowej w Słomirogu, na której jednak szkoła nie stanęła, gdyż wieś przyłączyła się w 1930 r. do budowy wspólnej szkoły w Zagórzu. Mimo kłopotów, jakie wynikały ze wspólnego nauczania dzieci z Zagórzem, nie zdołano się od Zagórza odłączyć. Krajowa Rada Szkolna we Lwowie zezwoliła na utworzenie w Słomirogu klasy eksponowanej. Nauka odbywała się u Karola Puchały, a poprzednio u Wojciecha Pieprzycy na Wygonie pod numerem 8. Po wyzwoleniu Polskie Władze Oświatowe zlikwidowały klasę eksponowaną w Słomirogu. I od tej pory dzieci musiały uczęszczać do szkoły w Zagórzu.

Środowisko
Całość sołectwa leży na glinach lessowych. Większość z nich to gleby chronione dla celów rolniczych (klasy I-IVa).

Kościół
Wieś należy do parafii w w Bodzanowie w dekanacie wielickim.

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Bodzanów 1, 32-020 Wieliczka
tel. 12 250 72 57
www.parafia-bodzanow.pl
msze: sb 18, nd i św 7, 9, 10.30 (od Wszystkich Świętych do Wielkanocy), 12
odpust: Świętych Apostołów Piotra i Pawła – 29 czerwca

Klub Kultury w Słomirogu

Ludowy Klub Sportowy „Tęcza” Słomiróg

Informacje o klubach piłki nożnej działających w gminie – patrz tutaj

Ochotnicza Straż Pożarna

Koło Gospodyń Wiejskich
Koło Gospodyń Wiejskich w Słomirogu istnieje od 1965 r. W 1984 r. KGW i Rada Sołecka, ze znaczącą pomocą mieszkańców, odkupiły od państwa Adamskich działkę o powierzchni 10 arów, przylegającą do budynku Domu Kultury. Koło organizowało imprezy dochodowe takie jak: sylwester, dożynki, zabawy andrzejkowe. Imprezy te były również okazją do integracji lokalnej społeczności z mieszkańcami sąsiednich wiosek. Zapraszano zespoły ludowe z okolicznych miejscowości, dając im możliwość zaprezentowania swoich umiejętności. Działalność KGW przynosiła niemałe dochody, które przeznaczano m.in. na wyposażenie Domu Kultury, głównie na zakup sprzętu gastronomicznego. Niedawno panie postanowiły dodać do nazwy KGW drugi człon: „Babeczki z klasą”.

Zespół Regionalny
Regionalny Zespół Ludowy w Słomirogu działał w latach 1983-1992 pod patronatem Miejskiego Domu Kultury w Niepołomicach. W latach 1983-1987 instruktorem prowadzącym była Urszula Wilusz, a instruktorem muzycznym Zbigniew Kościółek. W latach 1987-1992 zespół prowadził choreograf Jerzy Kwaśniewski. Zespół liczył 40 osób. Tańczyły w nim całe rodziny. W swoim repertuarze prezentował folklor ziemi krakowskiej i stare obyczaje (darcie pierza, wyrabianie masła). Brał udział w wielu przeglądach, na których zdobywał czołowe miejsca i nagrody. Uczestniczył w imprezach kulturalno-artystycznych w gminie Niepołomice, ale nie tylko, np. podczas przeglądu w Warszawie w 1987 r. zdobył pierwsze miejsce. Brał także co roku udział w Tygodniu Kultury Beskidzkiej.

kliknij żeby powiększyć

Czy ten artykuł był pomocny ?

Podobne artykuły